ธนาคารอาหารเป็นยา สวนผักชุมชนสู้โควิด - ไทยรัฐ

ใครได้มีโอกาสผ่านไปชุมชนบ้านป่าเป้า ต.ทรายมูล อ.สันกำแพง จ.เชียงใหม่ บนเส้นทางหลังที่ว่าการอำเภอสันกำแพง...บริเวณริมน้ำแม่ออน เป็นได้เห็นพืชผักสวนครัวขึ้นเรียงรายอยู่ในกระถางที่ทำจากกล่องโฟมและวงล้อยางรถยนต์เก่า

นอกเหนือจากนั้นสารพัดพื้นที่สาธารณะของชุมชนที่เคยถูกปล่อยทิ้งให้รกร้าง ไม่ว่าริมกำแพงวัด ริมรั้วหน้าบ้าน สวนสาธารณะชุนชน และพื้นที่สาธารณประโยชน์ พื้นที่กระจัดกระจายรวมแล้วประมาณ 5 ไร่ ถูกแปรสภาพให้กลายเป็นแปลงปลูกสารพัดผักสวนครัวและพืชสมุนไพร มีตั้งแต่ถั่วฝักยาว บวบ แตงกวา ฟักทอง กล้วย ขิง ข่า ตะไคร้ ฟ้าทะลายโจร หญ้าหวาน กระชาย ขมิ้น ฯลฯ

คนปลูกไม่ใช่ใครที่ไหนเป็นชาวบ้านในชุมชนบ้านป่าเป้านี่แหละ ที่ลงแรงร่วมด้วยช่วยกันทำ เพราะนี่คือสิ่งที่เรียกว่าครัวชุมชน ผลงานของพัฒนาการ อ.สันกำแพง ที่ต่อยอด “โครงการธนาคารอาหารเป็นยา” ของชมรมศิลาธาร ให้ชาวบ้านสามารถพึ่งพาตนเองได้ในสถานการณ์โควิด

ที่ส่งผลให้คนในชุมชนประสบปัญหามีอาหารการกินไม่เพียงพอ และขาดรายได้ในการเลี้ยงชีพ..แต่ครัวชุมชนและธนาคารอาหารเป็นยา กลับแก้ปัญหาเหล่านั้นได้ ด้วยวิธีการบริหารจัดการในรูปแบบคล้ายกิจการธนาคาร

“เดิมคนในชุมชนจะอยู่กันแบบต่างคนต่างปลูก แต่ในสถานการณ์โควิดเราจะทำอย่างนั้นไม่ได้ เพราะต้องยอมรับความจริงว่า แต่ละคน แต่ละบ้านไม่สามารถปลูกอะไรได้ไปหมดทุกอย่างที่อยากกิน ด้วยข้อจำกัดของพื้นที่ ความรู้ รวมทั้งเวลาในการเอาใจใส่ดูแล ชมรมศิลาธาร มีสมาชิกเป็นศิษย์เก่ามหาวิทยาลัยแม่โจ้เลยเกิดความคิดที่จะทำครัวชุมชนขึ้นมา เพื่อให้สามารถปลูกพืชได้หลากหลายมากขึ้น พร้อมมีการจัดตั้งธนาคารอาหารเป็นยาเข้ามาดูแลทั้งเรื่องการผลิต การตลาด เพื่อหารายได้เพิ่มให้กับชาวบ้านที่ได้รับผลกระทบจากโควิด”

วสันต์ อามง หัวหน้าโครงการธนาคารอาหารเป็นยา บ.ป่าเป้า บอกถึงที่มาของสวนครัวชุมชนเพื่อบรรเทาความเดือดร้อนให้กับชาวบ้านจากผลกระทบของโควิด นอกจากจะมีอาหารไม่เพียงพอ การไปซื้อหาอาหารจากที่อื่นยังทำได้ยาก นอกจากกลัวว่าจะติดเชื้อกลับมาแล้ว ยังมีปัญหาเรื่องขาดรายได้ที่จะซื้อหามาบริโภค จึงจำเป็นต้องพึ่งพาตนเองให้ได้…ปลูกเอง กินเอง มีเหลือขายหารายได้เข้าครอบครัว

“การบริหารจัดการของเราจะใช้รูปแบบคล้ายธนาคาร มีการปล่อยกู้ แต่ไม่ใช่เงิน ให้กู้เมล็ดพันธุ์กับต้นกล้า ใครเอาไปปลูกได้ผลผลิตทั้งหมดเท่าไร ต้องจ่ายคืนผลผลิตให้ธนาคาร 10% ผลผลิตที่ได้อีก 90% จะเอาไว้กินเอง หรือจะขายให้ธนาคารก็ได้ โดยธนาคารจะรับซื้อในราคาตลาด เพื่อนำไปจำหน่ายต่อ และแปรรูป สำหรับส่วนต่างของกำไรที่ได้จะเป็นของธนาคาร ที่เก็บไว้เป็นทุนหมุนเวียนในการดำเนินธุรกิจของธนาคาร โดยมีคนในชุมชน
4 คนเป็นผู้บริหารธนาคาร”

นอกจากจะปล่อยกู้ต้นกล้า เมล็ดพันธุ์ ธนาคารอาหารเป็นยายังทำหน้าที่กึ่งโรงงานแปรรูปขั้นต้น มีทั้งตู้เย็นเก็บผลผลิต เครื่องบดและตู้อบแห้งสำหรับแปรรูปพืชสมุนไพร...นอกจากนั้นยังทำหน้าที่เป็นซุปเปอร์มาร์เกตให้คน ในชุมชนนำสินค้าของตัวเองมาวางขาย เพื่อให้คนในชุมชนได้มาซื้อขายแลกเปลี่ยนกัน และเป็นสถานที่ให้บุคคลภายนอกชุมชนได้เข้ามาติดต่อซื้อสินค้ากับธนาคารไปในตัว

วสันต์ บอกว่า หลังจากดำเนินการมาได้ 5 เดือน ประสบความสำเร็จได้ตามเป้าหมาย คือ ทำให้ชาวบ้านมีพืชผักที่หลากหลายไว้บริโภคได้อย่างพอเพียง และผลจากที่ชาวบ้านมีความกระตือรือร้นที่จะช่วยกัน ทำให้ชุมชนมีความสามัคคีมากขึ้น จากคนที่ไม่เคยรู้จักกันได้พบปะกัน มีการพูดคุยแลกเปลี่ยนความรู้และประสบการณ์ให้กันและกัน

ที่สำคัญทำให้ชาวบ้านรู้สึกสบายใจในเรื่องโควิด เพราะการทำงานปลูกผักไว้กินเอง นอกจากไม่ต้องออกไปสัมผัสกับเชื้อนอกชุมชนที่มองไม่เห็นแล้ว ยังทำให้ชาวบ้านมีรายได้เพิ่มขึ้น

เห็นได้จากปัจจุบันธนาคารมีรายได้สะสมแล้ว 30,000 บาท เป็นรายได้ที่มาจาก 10% ของผลผลิตที่ชาวบ้านกู้เมล็ดพันธุ์และต้นกล้าไปปลูกนั่นเอง...ในขณะที่ตอนเริ่มต้นเมื่อมีนาคม 2564 ไม่มีรายได้แม้แต่บาทเดียว

คิดดูก็แล้วกัน 10% ยังได้ 35,000 บาท แล้วอีก 90% ที่เป็นรายได้เข้ากระเป๋าชาวบ้านจะมากน้อยแค่ไหน...ดีกว่านั่งนอนรอแต่เศษเงินเยียวยาเป็นไหนๆ.

ชาติชาย ศิริพัฒน์

Adblock test (Why?)

ธนาคารอาหารเป็นยา สวนผักชุมชนสู้โควิด - ไทยรัฐ
Read More